14
Bắt tay và cái chạm
Hai giây đầu tiên của một cuộc gặp truyền đi nhiều thông tin hơn hai mươi phút tiếp theo. Chương này tháo rời hai giây đó, và kết thúc bằng một thí nghiệm nhỏ về cái chạm ba giây ở khuỷu tay — kỹ thuật có tỷ lệ hiệu quả trên công sức cao nhất trong cả bộ sách.
Ba thái độ được truyền đi trong tiềm thức
Mọi cái bắt tay đều truyền đi một trong ba thông điệp, và người nhận giải mã nó trước khi kịp nghĩ gì.
Một dữ liệu về mức độ phổ biến: trong một khảo sát ba trăm năm mươi nhà quản lý cao cấp thành đạt, tám mươi tám phần trăm nam và ba mươi mốt phần trăm nữ dùng tư thế thống trị — và hầu hết đều là người chủ động đưa tay trước.
Một dữ liệu khác, tinh tế hơn: người hướng ngoại có xu hướng bắt tay mạnh; người nhút nhát dễ kích động bắt tay nhẹ. Và đặc biệt — phụ nữ bắt tay mạnh thường sẵn sàng tiếp nhận ý tưởng mới, trong khi ở nam giới không tìm thấy tương quan này.
Hai yếu tố tạo ra một cái bắt tay tốt
- Giữ lòng bàn tay thẳng đứng
Không ai thống trị ai. Nếu bạn cảm thấy tay mình đang bị xoay xuống, hãy đọc phần đối phó ở dưới.
- Khớp lực
Đây là phần hầu như không ai làm. Quy tắc: nếu lực tự nhiên của bạn ở mức bảy trên mười và của họ ở mức năm, hãy giảm hai mươi phần trăm. Nếu họ ở mức chín và bạn ở bảy, tăng hai mươi phần trăm.
Con số này quan trọng vì một lý do giải phẫu: bàn tay nam trung bình mạnh gấp đôi bàn tay nữ, với lực bóp có thể tới bốn mươi lăm ki-lô-gam. Một cái bắt tay “bình thường” với người này là một cái bóp đau với người khác.
Tám kiểu bắt tay tệ nhất
Chuẩn theo vùng — số nhịp lắc
Bắc Mỹ năm tới bảy nhịp · Anh ba tới năm nhịp · Đức và Pháp một tới hai nhịp nhưng giữ tay lâu gấp đôi. Người Pháp bắt tay cả khi gặp lẫn khi chia tay, tổng cộng có thể tới nửa giờ mỗi ngày. Một người Đức bắt tay “cụt ngủn” với bạn không hề lạnh lùng — họ đang bắt tay đúng chuẩn của họ.
Đối phó với cái bắt tay thống trị
Ba cách, xếp theo mức độ tinh tế giảm dần. Cách thứ nhất là cách bạn nên dùng.
- Thuật bàn tay đặt trên cùng. Ngửa tay phải nắm lấy tay họ, rồi đặt tay trái lên trên bàn tay phải của họ và chỉnh về thế thẳng. Kín đáo, nhưng chỉ dùng được khi khoảng cách cho phép.
- Cứu cánh cuối — nắm cổ tay họ trước. Gây sốc, và sẽ được nhớ rất lâu. Chỉ dùng khi bị cố ý hăm doạ lặp lại, và hiểu rằng bạn vừa biến một cái bắt tay thành một tuyên bố.
Bắt tay hai tay — thước đo thân mật ẩn
Kiểu bắt tay mà một tay nắm, tay kia đặt lên cánh tay đối phương, thường được gọi là “cái bắt tay của chính trị gia”. Thứ đáng đọc ở đây là vị trí của bàn tay trái — nó là một thước đo khá chính xác về mức thân mật mà người làm điệu bộ đang tuyên bố.
Vì sao bắt tay hai tay phản tác dụng với người mới gặp
Khoảng chín mươi phần trăm người sinh ra có khả năng vung cánh tay phải ra trước để tự vệ. Cái bắt tay hai tay hạn chế đúng khả năng đó. Với người thân thiết thì không sao; với người mới gặp, nó tạo ra một cảm giác bị kẹp mà người nhận không gọi tên được, và kết quả là họ sinh nghi về chủ đích của bạn — ngược hẳn với ý định của người làm điệu bộ.
Lợi thế bên trái khuôn hình
Một chi tiết nhỏ nhưng dùng được: người đứng bên trái bức ảnh dễ đặt bàn tay ở trên hơn, nên trông như người kiểm soát. Các bức ảnh bắt tay chính trị nổi tiếng gần như đều cho thấy điều này.
Nếu bạn bị rơi vào bên phải: đưa cánh tay ra sớm, từ xa. Việc đó buộc họ phải quay mặt đối diện bạn, và cái bắt tay trở lại thế bình đẳng.
Cái chạm ba giây
Phần này mô tả một thí nghiệm nhỏ, và kết quả của nó lớn một cách khó chịu.
Biến thiên văn hoá, và một quy luật nghịch
Tỷ lệ trả lại đồng xu khi có chạm khuỷu tay, theo quốc gia.
Quy luật nghịch
Nơi người ta ít chạm nhau thì cái chạm càng hiệu quả. Tần suất chạm trong một giờ ở quán cà phê: ở một số thành phố Nam Âu khoảng bốn lần; ở Luân Đôn là không. Và chính ở nơi con số là không thì một cái chạm đúng chỗ lại tạo ra hiệu ứng lớn nhất.
Giới hạn — và chúng rất hẹp
Điều kiện để nó hoạt động
- Đúng khuỷu tay — trên hoặc dưới đều kém hiệu quả hoặc phản tác dụng
- Tối đa ba giây
- Nhẹ, có cớ tự nhiên, không nhìn vào chỗ chạm
Khi nó phản tác dụng
- Quá ba giây: người bị chạm sẽ nhìn xuống bàn tay bạn — dấu hiệu rõ ràng rằng bạn đã quá giới hạn
- Chênh lệch quyền lực rõ rệt
- Bối cảnh có yếu tố giới nhạy cảm
- Nền văn hoá cấm chạm giữa người không thân
Một vài ứng dụng đã được đo: thủ thư chạm nhẹ tay người mượn sách khiến họ đánh giá dịch vụ tốt hơn và nhớ tên thủ thư tốt hơn. Nữ phục vụ chạm khuỷu tay hoặc bàn tay khách nhận thêm khoảng ba mươi sáu phần trăm tiền boa từ thực khách nam; nam phục vụ nhận thêm khoảng hai mươi hai phần trăm bất kể giới của khách.
Và một con số đáng nhớ cho việc hiệu chỉnh chuẩn nền: phụ nữ chạm người cùng giới nhiều gấp bốn lần đàn ông chạm người cùng giới. Nếu bạn đang đo tần suất chạm như một chỉ dấu thân mật, bảng chuẩn của bạn phải khác nhau theo giới.
Bài tập của chương
Một. Trong một tuần, chú ý tư thế lòng bàn tay của mọi người bắt tay với bạn. Đếm xem bao nhiêu phần trăm ở thế thống trị. Con số sẽ cao hơn bạn nghĩ.
Hai. Luyện thuật bước chân trái năm lần với người quen trước khi dùng nó thật. Nó cần cảm giác chứ không cần sức.
Ba. Thử cái chạm ba giây ở khuỷu tay trong một tình huống phù hợp — khi nhường đường, khi đưa vật, khi chỉ hướng. Đếm thầm tới ba rồi bỏ tay ra. Quan sát khác biệt trong ba mươi giây tiếp theo.
Tóm chương
- Mọi cái bắt tay truyền đi một trong ba thông điệp, và người nhận giải mã nó trong chưa tới một giây: tay ở trên, lòng bàn tay hướng xuống là thống trị · lòng bàn tay ngửa lên là phục tùng · hai lòng bàn tay thẳng đứng là bình đẳng. Họ không ý thức được là mình vừa kết luận, nhưng sẽ hành xử theo kết luận đó suốt phần còn lại của cuộc gặp.
- Khảo sát ba trăm năm mươi nhà quản lý cao cấp thành đạt: tám mươi tám phần trăm nam và ba mươi mốt phần trăm nữ dùng tư thế thống trị — và hầu hết đều là người chủ động đưa tay trước.
- Khớp lực là phần hầu như không ai làm. Lực tự nhiên của bạn ở mức bảy trên mười và của họ ở mức năm thì giảm hai mươi phần trăm; họ ở mức chín và bạn ở bảy thì tăng hai mươi phần trăm. Lý do là giải phẫu: bàn tay nam trung bình mạnh gấp đôi bàn tay nữ, với lực bóp có thể tới bốn mươi lăm ki-lô-gam.
- Gần một nửa số kiểu bắt tay “tệ” có một lời giải thích vô tội — bệnh khớp, văn hoá, hoặc vùng an toàn lệch. Đây là định luật ngữ cảnh đang làm việc.
- Số nhịp lắc theo vùng: Bắc Mỹ năm tới bảy · Anh ba tới năm · Đức và Pháp một tới hai nhưng giữ tay lâu gấp đôi. Một người Đức bắt tay “cụt ngủn” với bạn không hề lạnh lùng — họ đang bắt tay đúng chuẩn của họ.
- Thuật bước chân trái. Khoảng chín mươi phần trăm người bước chân phải lên khi bắt tay. Bước chân trái đưa chân phải của bạn qua trước mặt họ, vào không gian riêng của họ — và từ vị trí đó bạn xoay cái bắt tay về thế thẳng đứng mà không cần một lực nào đáng kể.
- Trong bắt tay hai tay, vị trí bàn tay trái là mức thân mật được tuyên bố: cổ tay, cùi chỏ, bắp tay, vai. Nếu mức tuyên bố cao hơn mức quan hệ thật, người nhận sẽ thấy khó chịu mà không biết vì sao. Với người mới gặp nó còn phản tác dụng theo đường khác: khoảng chín mươi phần trăm người sinh ra có khả năng vung cánh tay phải ra trước để tự vệ, và cái bắt tay hai tay hạn chế đúng khả năng đó.
- Chạm nhẹ khuỷu tay ba giây đưa tỷ lệ người lạ trả lại đồng xu bị bỏ quên từ 23% lên 68% — cùng câu hỏi, cùng người hỏi. Gần gấp ba, từ một động tác kéo dài ba giây.
- Quy luật nghịch: nơi người ta ít chạm nhau thì cái chạm càng hiệu quả. Đức 85% · Úc 72% · Anh 70% · Pháp 50% · Ý 22%. Tần suất chạm trong một giờ ở quán cà phê: một số thành phố Nam Âu khoảng bốn lần, Luân Đôn là không — và chính ở nơi con số là không thì một cái chạm đúng chỗ lại tạo ra hiệu ứng lớn nhất.
- Giới hạn rất hẹp: đúng khuỷu tay, tối đa ba giây, nhẹ, có cớ tự nhiên, không nhìn vào chỗ chạm. Quá ba giây thì người bị chạm sẽ nhìn xuống bàn tay bạn — dấu hiệu rõ ràng rằng bạn đã quá giới hạn. Không dùng khi có chênh lệch quyền lực rõ rệt.
- Một con số cho việc hiệu chỉnh chuẩn nền: phụ nữ chạm người cùng giới nhiều gấp bốn lần đàn ông chạm người cùng giới. Nếu bạn đang đo tần suất chạm như một chỉ dấu thân mật, bảng chuẩn của bạn phải khác nhau theo giới.