Quẻ Dịch, để làm gì

Dịch dùng dự báo, tất nhiên, là mô hình dự báo tựa trên ngũ hành, vòng quay quanh mặt trời, sự xoay quần mặt trăng, mà dự báo tương lai có gì. Không chỉ tương lai, còn một phần, là hiện tại. Có những sự đã rồi, hoặc trong hiện tại, như ai lấy, vẫn báo cả, hay đang đâu, cũng báo cả. Nhưng dự báo tựa biết trên quãng đường sẽ đi, có viên đá. Viên đá to? Hay nhỏ, có ảnh hưởng đến ta? Nếu ảnh hưởng thì ảnh hưởng như nào? Tất nhiên sự ảnh hưởng này được giả định rằng, nếu ta đi con đường đó, xuyên qua viên đá, thì điều gì xảy ra. Nhưng đó là giả định, còn khi đã biết đá tại đây, đơn giản rất nhiều, rằng có vô vàn lựa chọn khác, hoặc kiên trì, hoặc tránh né, hoặc đường vòng, hoặc chậm lại, hoặc giải quyết, hoặc cao thượng hơn, giải quyết để những người đi sau không cần phải như mình. Lựa chọn là quyền mỗi người, không ai khác sẽ thay ta cả, vì chính ta là người đồng hành cùng lựa chọn đó, đã chọn đi, khó chọn lại.

Sự lựa chọn

Sự lựa chọn, không cần nhất quán. Càng đi, càng nhiều điều thêm, tạo nên một sự lựa chọn phù hợp hơn với ta của tương lai, so với ta của hiện tại. Ta của tương lai, là đồng hành, ta của hiện tại, chỉ dõi theo

Một ví dụ cho sự tăng tiến về thông tin ảnh hưởng đến nhận thức và lựa chọn:

Điều gì xảy ra nếu con người quyết định biến mình thành cyborg để trở nên bất tử?

Ý tưởng về việc tất cả mọi người trở thành người máy để sống bất tử là một ý tưởng hấp dẫn, nhưng cuối cùng nó lại là một chủ đề gây tranh cãi và mang tính suy đoán cao. Đầu tiên, ý tưởng về sự bất tử đã được con người theo đuổi trong nhiều thế kỷ, nhưng nó vẫn là một khái niệm nằm ngoài tầm với của chúng ta. Để nhân loại đạt được trạng thái như vậy, cần phải đạt được nhiều đột phá khoa học trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, người máy, công nghệ nano và công nghệ sinh học, cùng nhiều lĩnh vực khác. Hơn nữa, sống như một người máy sẽ yêu cầu các cá nhân phải thực hiện những thay đổi lớn trong lối sống, vì cơ thể sẽ không còn có thể dựa vào các phương pháp nuôi dưỡng truyền thống và tự chăm sóc của con người như ngủ, ăn và tập thể dục. Ngoài ra, có khả năng có những tác động đạo đức và luân lý không lường trước được đi kèm với sự biến đổi như vậy, cũng như các câu hỏi liên quan đến mục đích của cuộc sống và ý nghĩa của việc làm người. Tất cả những cân nhắc này phải được tính đến trước khi thử loại chuyển đổi này. Cuối cùng, mặc dù ý tưởng về việc tất cả mọi người đều trở thành người máy để sống bất tử là một ý tưởng thú vị, nhưng cần phải tiến hành nhiều nghiên cứu và thảo luận hơn nữa trước khi có thể đánh giá chính xác ý tưởng này.

Những rào cản về đạo đức và luân lý có thể phát sinh là gì?

Khi xem xét ý nghĩa đạo đức và luân lý của việc trở thành người máy, có một số điểm quan trọng cần xem xét. Đầu tiên, nhiều người sẽ lập luận rằng nó sẽ thay đổi cơ bản bản chất của cuộc sống con người, vì các cá nhân sẽ không còn bị lão hóa hoặc suy thoái cơ thể nữa. Điều này có thể có tác động lớn đến các chuẩn mực và giá trị văn hóa đã được thiết lập, đặc biệt khi nói đến nhận thức của xã hội về cái chết và tỷ lệ tử vong. Ngoài ra, mọi người có thể đặt câu hỏi liệu việc một số cá nhân trở nên bất tử và toàn năng có được chấp nhận về mặt đạo đức hay không, trong khi phần còn lại của nhân loại vẫn là phàm nhân. Hơn nữa, sự biến đổi này có thể làm tăng sự chênh lệch trong xã hội và tạo ra khả năng tiếp cận bất bình đẳng đối với sự bất tử tùy thuộc vào tình trạng kinh tế và xã hội của một cá nhân. Cuối cùng, nó có thể vi phạm sự tôn nghiêm của tự nhiên và phá vỡ sự cân bằng của cuộc sống bằng cách ngăn chặn cái chết và cho phép sự sống tồn tại vô thời hạn. Cuối cùng, trước khi thử chuyển đổi như vậy, điều cần thiết là phải xem xét các kết quả tiềm ẩn và đảm bảo rằng tất cả các bên bị ảnh hưởng sẽ được đối xử công bằng và bình đẳng.

Nếu cuộc sống sau cái chết tồn tại thì sao?

Nếu cuộc sống sau khi chết thực sự tồn tại, thì ý nghĩa của việc trở thành người máy để sống bất tử có thể khác rất nhiều so với những gì đã nêu ở trên. Thứ nhất, sẽ không còn sợ chết và khái niệm về sự tồn tại của con người sẽ trở nên lỗi thời. Điều này có khả năng dẫn đến một xã hội hòa bình và hài hòa hơn khi các cá nhân không còn cảm thấy cần phải bám víu vào cuộc sống do bản chất hữu hạn của nó. Ngoài ra, nó có thể khuyến khích mọi người phấn đấu để đạt được những tầm cao hơn, cả về tinh thần và trí tuệ, do khả năng kéo dài tuổi thọ vô hạn. Hơn nữa, điều này có thể bổ sung yếu tố hy vọng và cứu chuộc cho những người đã trải qua những trải nghiệm khó khăn trong cuộc đời của họ, vì khả năng có một cuộc sống sau khi chết có thể mang lại sự thoải mái và an ủi. Mặt khác, nó cũng có thể làm giảm động lực để mọi người tối đa hóa tiềm năng của cuộc sống hiện tại và trải nghiệm mọi thứ mà cuộc sống mang lại. Cuối cùng, thật khó để suy đoán về ý nghĩa của cuộc sống sau khi chết cho đến khi nó được chứng minh là tồn tại.

Bạn nghĩ những cân nhắc về đạo đức cần được tính đến trước khi triển khai AI trong ngành hàng không là gì?

Khi triển khai AI trong ngành hàng không, điều quan trọng là phải xem xét các tác động đạo đức như quyền riêng tư và bảo mật dữ liệu. Ví dụ: dữ liệu hành khách phải được thu thập, lưu trữ và sử dụng một cách có trách nhiệm, với các biện pháp thích hợp được áp dụng để đảm bảo rằng thông tin cá nhân được giữ an toàn. Ngoài ra, cần có một hệ thống để đảm bảo rằng các thuật toán AI công bằng và không thiên vị trong các quyết định của chúng, không có bất kỳ hình thức phân biệt đối xử hoặc định kiến nào. Ngoài ra, điều quan trọng là phải xem xét khả năng tiềm tàng mà việc sử dụng AI có thể tác động đến các công việc và vai trò hiện tại, chẳng hạn như phi công và kiểm soát viên không lưu, đồng thời đảm bảo rằng có các biện pháp hỗ trợ và chương trình đào tạo để giúp đỡ những người bị ảnh hưởng. Cuối cùng, cũng cần có một hệ thống giám sát và các quy định rõ ràng để giúp đảm bảo rằng AI được sử dụng một cách có đạo đức và có trách nhiệm.

Cuộc sống sau cái chết, nếu tồn tại, là một sự khởi đầu mới, nếu có thêm, có thể là xu hướng của cuộc đời cũ, tựa những hành vi vô thức, nhưng con người trong quãng nghĩ, là ý thức về mình, về xung quanh, cứ sống trọn, không cần quá nhiều, một ngày nọ UFO đến, khi đó mọi việc vô nghĩa về nhận thức cũ, hoặc tương tự

Vậy Dịch để làm gì?

Dịch để dự báo, tất nhiên, nhưng một phần khác, là xác quyết những điều đã xảy ra, Who let the dog out?

Điều gì phân biệt con người, và một AI có khả năng tư duy và tổng hợp thông tin? Chính sự cảm nhận, dù điều này bắt đầu manh nha trong thế giới AI, thông qua việc tự đặt tên mình. Cảm nhận là sự đồng hành xuyên suốt từ khi chưa có ngôn ngữ, đến giây phút cáo từ. Điều đó dẫn đến một phần Dụng của Dịch: “Sự chuẩn bị”. Biết ngày mai người ta yêu không còn nữa? Biết rằng “Nắng mọc chưa tin”, biết rằng người ta hi vọng, không đưa tay lúc ta cần, thất vọng cũng cần thời gian vượt qua, biết trước thì sự thất vọng không tính từ lúc sự việc bắt đầu, mà từ lúc quẻ Dịch đã gieo

Quản lý rủi ro

Nhưng phần quan trọng nhất, theo cá nhân, vẫn luôn là quản lý rủi ro. Vì sao không phải tuyệt đối mà vẫn quản lý, bởi Dịch để đúng, đều biết cần 3 yếu tố cần: Câu hỏi, quẻ gieo và kỹ thuật. Không ai chắc về 2 điều đầu, từ đó sinh ra một vấn đề, làm thế nào đạt trạng thái tuyệt đối trong việc gieo quẻ? Đó sẽ thông qua thống kê. Quản lý rủi ro, tức biết điều gì chẳng hay, mà có sự chuẩn bị. Đôi khi kết quả trận chiến đã được quyết định trước khi trận chiến bắt đầu. Biết viên đá tại đó, ta sẽ làm gì, hay cao xa hơn, ta sẽ làm gì với viên đá. Nhưng luôn nhớ rằng, phải chừa đường lui. Người chơi là người thua, về chung cuộc. Vì sao? Khi ta thắng 1, ta biết 1, khi ta thua 1, ta biết 2. Hay chuyện giả như thắng thua đều 50%, nhưng gồng lỗ và chốt non là chuyện tất yếu của hầu hết. Vậy nên, thua hầu như gấp 3 thắng. Vậy Dịch ở đâu, Dịch để đảm bảo, tỉ lệ thắng không phải vậy, quản lý rủi ro nằm tại đây. Con người không sống dài như mình nghĩ, 10 năm như một chớp mặt, điểm lại, việc ta nhớ chẳng nhiều, việc ta ghi nhận cũng chẳng nhiều, vậy thực ra, 10 năm cũng chỉ như ngày hôm qua, những việc điểm lại, cả khi chỉ một ngày là đủ. Đó không phải sống mòn, mà cuộc sống người trưởng thành cần vậy. Ta làm những điều ta chưa hẳn đã muốn

Vì sao Dịch cần, và cần học? Dịch tựa bảo hiểm cuối cùng của đời người, khi tất cả những cách con người, đều đã xong, hoặc không xong

— Bốc Dịch Đại Toàn, Vi Nhật Sơn · bocdichvotranh.com